Dịch sốt xuất huyết (SXH) đang diễn biến rất khó lường, so với những năm trước, năm nay dịch bùng phát sớm từ đầu tháng 6 và chưa có dấu hiệu giảm. Dịch bệnh kéo dài đã làm cho các bệnh viện nhi ở TP.HCM đang quá tải nghiêm trọng, công tác điều trị gặp rất nhiều khó khăn.

Đông đảo người dân điều trị… vượt tuyến

Phòng cấp cứu khoa sốt xuất huyết của bệnh viện Nhi Đồng 1 hiện vẫn đang trong tình trạng quá tải, điều đó cho thấy dịch SXH chưa hề có dấu hiệu giảm. Theo ghi nhận của phóng viên, các giường tại phòng cấp cứu đều chật cứng bệnh nhân nhi. Bác Trần Văn Bảy (phường 8 - quận Tân Bình) cho biết, bệnh nhân ở đây rất đông, phòng trực cấp cứu lại xa các phòng điều trị, nên khi bệnh nhân trở bệnh, bác sĩ không đến tận phòng bệnh cấp cứu được. Do đó phần lớn người nhà phải cõng bệnh nhi đến tận phòng cấp cứu. Nhiều người già gặp khó khăn, vì có trẻ 13-14 tuổi nên không thể cõng được, phải nhờ mọi người giúp, rất vất vả.

TP.HCM vẫn là trung tâm dịch bệnh, dẫn đầu cả nước về số ca nhiễm SXH. Tính đến hết tháng 10/2008, TP.HCM đã có hơn 11.000 bệnh nhân SXH, gần tương đương với cả năm 2007. Trong khoảng thời gian đó, bệnh viện Nhi Đồng 1 đã tiếp nhận khoảng 4.500 ca SXH (tăng khoảng 1.000 ca so với cùng kỳ năm 2007). Trong khi đó bệnh viện Nhi Đồng 2 cũng điều trị cho một số lượng lớn không kém: 4.200 ca.

Ở các tỉnh phía Nam, gần 70% bệnh nhân SXH là trẻ dưới 15 tuổi. Trong đó, nguy hiểm nhất là nhũ nhi dưới 12 tháng tuổi đang có chiều hướng gia tăng. SXH ở người lớn cũng tăng mạnh.

Tại các bệnh viện điều trị SXH, bệnh nhân từ các tỉnh khác đến cũng khá đông, chủ yếu là ở các tỉnh miền Tây đưa con lên chữa bệnh. Với số giường bệnh hiện nay ở các bệnh viện nhi tại TP.HCM, thì việc đáp ứng nhu cầu điều trị cho người dân TP.HCM cũng là rất khó khăn. Do đó, khi các tỉnh miền Tây đổ về, các bệnh viện phải “gồng mình” lên điều trị. Việc bệnh nhân ở các tỉnh miền Tây lên thành phố chữa bệnh SXH nói chung, và các bệnh khác nói riêng chủ yếu là do tâm lý của người dân. “Mặc dù ở các tỉnh đều có bệnh viện đa khoa, nhưng chúng tôi vẫn không yên tâm. Chúng tôi sợ ở các bệnh viện này không có đầy đủ dụng cụ hiện đại cần thiết và đội ngũ bác sĩ không bằng thành phố!? Hiện nay giao thông cũng thuận tiện, nên dù đi xa vất vả, nhưng cảm thấy an tâm hơn”, anh Nguyễn Văn Dũng (ngụ ở Bến Tre) cho biết.

Các bệnh viện tuyến tỉnh hiện nay cũng đang được đầu tư mạnh cả về cơ sở vật chất và đội ngũ y tế, nhưng tâm lý e ngại vẫn chưa “thoát” ra khỏi suy nghĩ của người dân. Tình trạng điều trị vượt tuyến vẫn đang tiếp diễn.

“Lô-cốt”, đào đường cũng là nguyên nhân

Hiện bệnh SXH chưa có vác-xin phòng bệnh, do đó việc phòng chống dịch phụ thuộc rất nhiều vào ý thức và trách nhiệm của người dân. Một trong những nguyên nhân chính làm cho dịch bệnh ngày càng phức tạp và lan rộng trong thời gian qua là do việc phòng dịch và dập dịch tại các địa phương chủ quan, lơ là, không quyết liệt.

Bên cạnh đó, tại TP.HCM dịch bệnh tăng mạnh trong 2 năm qua, không thể không xét đến nguyên nhân từ việc thi công công trình nước. Chuyện lập các lô-cốt, đào hố thi công kéo dài, khi trời mưa nước đọng lại rất lâu, làm cho ấu trùng muỗi có điều kiện tồn tại và phát triển. Nguyên nhân trên không phải không có cơ sở khi các công trình này cũng mới xây dựng trong gần 2 năm nay, số bệnh nhân SXH tại các quận nội thành cũng tăng theo.

Hiện nay, do tình trạng quá tải tại các phòng bệnh SXH, nên công tác điều trị cũng gặp nhiều khó khăn. Các bệnh nhi đều phải nằm ghép giường, có khi cả 3-4 trẻ một giường, nhưng vẫn không đủ. Do đó, các bệnh nhi sau khi cấp cứu, bệnh có tiến triển tốt thì được cho ra hành lang nằm điều trị, để nhường giường cho những bệnh nhi nặng hơn. Chính vì nằm ở ngoài, môi trường điều trị không tốt, nên nhiều trẻ đã tái phát bệnh trở lại, phải tiếp tục điều trị trong phòng cấp cứu. Thực trạng trên diễn ra thường xuyên tại bệnh viện Nhi Đồng 1. Gặp những ngày nắng ráo thì không sao, nhưng gặp trời mưa thì nằm hành lang rất khổ. Do hành lang bệnh viện nằm ngược hướng gió, lại không có mái che bên ngoài hay kính chắn gió, nên mưa tạt vào là ướt hết. Tình trạng chen lấn, hỗn loạn đều xảy ra mỗi lúc trời mưa. Do các phòng điều trị đều chật kín, nên mọi người tận dụng mọi không gian có thề để nằm, từ cầu thang, chân giường… và thậm chí cả gầm giường.

Một số người nhà bệnh nhân cho rằng, thành phố nên đầu tư để nâng cấp khu điều trị SXH. Hiện nay dịch SXH có chiều hướng gia tăng theo từng năm, nên cần phải mở rộng các khu chữa bệnh hơn nữa. Nhất là đầu tư xây dựng ở các quận, huyện ngoại thành, nơi đất còn rộng và là nơi dịch SXH xảy ra nhiều.

Sốt xuất huyết: Người lớn dễ tử vong hơn trẻ em

Tỷ lệ người trên 15 tuổi mắc sốt xuất huyết tại các tỉnh phía Nam đã tăng từ 14% năm 1991 lên đến 30% năm 2004, và đang có xu hướng tăng lên trong mùa dịch năm nay. Theo các bác sĩ chuyên ngành, đây là điều rất đáng lo ngại vì người lớn bị sốt xuất huyết dễ tử vong hơn trẻ em. Khi nhiễm bệnh, người lớn dễ bị xuất huyết ào ạt, bởi độ thấm thành bụng kém hơn trẻ em. Do đó, nguy cơ tử vong ở người lớn cũng cao hơn trẻ em.

Theo các bác sĩ đầu ngành, ở người lớn có hai dạng sốt xuất huyết: dạng biểu hiện ra bên ngoài và dạng không biểu hiện ra bên ngoài (thường gặp nhất là xuất huyết tiêu hóa và xuất huyết não).

Sốt xuất huyết tiêu hóa (trong ruột) ở người lớn có biểu hiện ban đầu rất bình thường, chỉ sốt, ít ho, không sổ mũi, không nổi ban. Sau 1 hoặc 2 ngày, bệnh nhân sẽ đi tiêu ra máu nhưng không nhiều và bắt đầu có những hạt lấm tấm trên da, người xanh xao.

Sốt xuất huyết não cũng rất khó nhận biết vì biểu hiện ban đầu không rõ ràng, nhưng rất dễ gây tử vong. Ban đầu, người bệnh sốt, bị nhức đầu, ngay sau đó tay bị tê liệt, không thể cử động. Cuối cùng, người bệnh sẽ bị hôn mê rồi dẫn đến tử vong. Đối với các trường hợp này, bác sĩ thường không thể cứu chữa kịp vì tiến triển bệnh quá nhanh.

Dạng sốt xuất huyết có biểu hiện bên ngoài ở người lớn cũng diễn biến bất thường và triệu chứng ồ ạt hơn ở trẻ em. Thời gian bị sốt cũng kéo dài hơn, khoảng 11-12 ngày thậm chí dài hơn (ở trẻ em chỉ 7 ngày). Sốt xuất huyết ở người lớn nguy hiểm nhất chính là lúc mạch huyết áp bị kẹt (bị tụt), từ đó bắt đầu sinh ra các biến chứng nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa, suy gan, đông máu. Tỷ lệ biến chứng ở sốt xuất huyết người lớn là khoảng 5%.

Thực tế điều trị bệnh cho thấy, nguyên nhân gây tử vong cao nhất ở bệnh sốt xuất huyết người lớn là tràn dịch màng phổi. Khi đã xác định bị sốt xuất huyết thì việc điều trị phải tuân theo hướng dẫn của bác sĩ. Đối với sốt xuất huyết biểu hiện ra bên ngoài thì việc điều trị phải được thực hiện theo đúng phác đồ điều trị chuẩn được áp dụng cho tất cả các nước có sốt xuất huyết trên toàn thế giới. Theo đó, nếu mới có dấu hiệu sốt xuất huyết, người bệnh chỉ cần đến các cơ sở tuyến đầu để được hướng dẫn cách điều trị tại nhà mà chưa cần đến bệnh viện. Tất cả các cơ sở tuyến đầu đều đã được tập huấn đủ khả năng để xử lý những trường hợp ở cấp độ nhẹ.

(Theo Pháp luật TPHCM)