Đó là câu hỏi của nhiều người dân mỗi lần đi khám bệnh nhưng xem ra vẫn chưa thể có câu trả lời. Vì Bộ trưởng Bộ Y tế cũng thừa nhận tình trạng quá tải BV trầm trọng, đã làm đủ cách nhưng khó có thể giảm tải trong “một sớm, một chiều”.

Quá tải triền miên...

Từ nhiều năm nay, quá tải bệnh viện thực sự đã trở thành “căn bệnh nan y” của ngành y tế. Không chỉ ở thời điểm giao mùa, thời tiết xấu, dịch bệnh, số bệnh nhân nhập viện đông thì mới xảy ra quá tải Mà ở bất cứ thời điểm nào, ngày tháng nào trong năm, bệnh viện cũng luôn phải “căng mình hết cỡ” để đón bệnh nhân.

Tại Hội nghị Sơ kết thực hiện Chỉ thị 06/2007/CT-BYT về nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cho nhân dân diễn ra ngày 16/9 tại Hà Nội, đại biểu tham dự hội nghị cũng kêu trời vì hai từ “quá tải”.

Báo cáo của Cục Quản lý Khám chữa bệnh (KCB), Bộ Y tế, cho thấy: hiện cả nước có 1.062 bệnh viện (BV) công, 77 bệnh viện tư nhân với tổng số 145.000 giường bệnh. Tuy nhiên, số lượng giường bệnh như vậy là quá thấp so với nhu cầu. Hiện tượng nằm ghép 2, 3 người/giường tại các BV tuyến trung ương như Bạch Mai, Chợ Rẫy, K… là khá phổ biến, kéo dài nhiều năm, gây mệt mỏi cho người bệnh, gia tăng áp lực đối với cán bộ y tế, ảnh hưởng tới chất lượng điều trị. Vì vậy, đã có rất nhiều bệnh viện tăng thêm giường bệnh từ 11% - 211% so với giường kế hoạch.

Hầu như đi tới bệnh viện nào cũng dễ dàng nhận thấy tình trạng quá tải. Như tại Khoa C8, Viện Huyết học & Truyền máu T.Ư, chỉ có 56 giường bệnh mà lúc nào cũng có khoảng trên 120 bệnh nhân nội trú. Thay vì 1 người bệnh 1 giường, có khi, 2 - 3 người phải chen nhau chật cứng trên một chiếc giường cá nhân chật hẹp bằng cách nằm... "lộn đầu đuôi".

Hay như một vị bác sĩ của Trung tâm Y tế huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc đã từng một lần bày tỏ với phóng viên Dân trí, dịp giao mùa năm 2007, số bệnh nhi đông đến mức nằm ghép 2 - 3 bệnh nhi một giường không đủ, phòng bác sĩ cũng phải dành cho bệnh nhân mà vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu. Vị này bày tỏ, nhìn bệnh nhân đứng ngồi nằm trong khoa, đông như một… hội trường.

Còn tại BV Bạch Mai, hiệu suất sử dụng giường bệnh trung bình luôn đạt tới 160%.

... tại nhân lực tuyến y tế cơ sở kém!

Theo đánh giá của ngành y tế, dù đã đưa ra đủ biện pháp như giảm ngày điều trị trung bình, kê thêm giường, huy động nguồn vốn xã hội cho y tế, phát triển y tế tư nhân; tăng cường hệ thống y tế cơ sở… song tình trạng quá tải của hệ thống y tế vẫn ở mức 120% (tuyến tỉnh, trung ương là 140%).

Ông Nguyễn Văn Châu, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM bày tỏ: “Dù đã đầu tư hàng nghìn tỷ đồng để nâng cấp các BV tuyến trung ương, tuyến quận huyện trên địa bàn thành phố, song tình trạng quá tải của hệ thống y tế thành phố vẫn khó giảm do số bệnh nhân từ các tỉnh, thành phố trong khu vực đổ về ngày càng lớn; do các cơ sở y tế liên tục đầu tư trang thiết bị y tế kỹ thuật hiện đại, CBYT có trình độ cao…”.

Theo thống kê, hiện các BV ở TP.HCM khám điều trị cho khoảng 40% số bệnh nhân cả nước với 35 triệu lượt người. Trong khi đó, BV tuyến huyện chỉ đáp ứng 43% nhu cầu KCB của người dân, 47% bệnh nhân lên tuyến tỉnh, sau đó có thể chuyển lên tuyến trung ương; 7% bệnh nhân lên thẳng tuyến trung ương; còn 3% chọn nơi điều trị là các BV, phòng khám tư nhân.

Theo Giám đốc BV Việt Đức Nguyễn Tiến Quyết, “mấu chốt” của quá tải bệnh viện là do năng cán bộ y tế ở tuyến cơ sở quá yếu, lại không có người giỏi dìu dắt, phân công cán bộ chưa phù hợp… dẫn đến tình trạng mặt bằng trình độ chuyên môn rất yếu. Vì không tin tưởng, người dân thường vượt tuyến khám bệnh, gây quá tải trầm trọng tuyến T.Ư.

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu cho rằng, nhân lực là một trong những vấn đề lớn nhất của công tác giảm quá tải BV. Hiện chúng ta chỉ có 32 cán bộ y tế/1 vạn dân, sự mất cân đối CBYT giữa các khu vực, vùng miền rất nghiêm trọng. Chính vì vậy, tăng cường số lượng CBYT từ hình thức cử tuyển, đến đào tạo theo địa chỉ, đào tạo liên thông… cần phải được chú trọng.

Ông Triệu cũng khẳng định, giảm tải bệnh viện luôn là một ưu tiên hàng đầu của ngành y tế. Tuy nhiên, còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, điều kiện nên việc giảm tải chắc chắn không thể hoàn thành trong “một sớm, một chiều”.