Sau nhiều vụ tai biến vaccine, ngày 8/7, Bộ Y tế đã ban hành quy định về sử dụng vaccine, sinh phẩm y tế trong dự phòng và điều trị. Nhưng khảo sát thực tế cho thấy, việc thực hiện những quy định này vẫn bị xem nhẹ, nhân viên y tế thì lơ là chủ quan, người dân thì “mù mịt” thông tin.

Mới đây, ngày 16/8, tại Bệnh viện phụ sản Cà Mau, 8 trẻ sơ đã bị suy hô hấp phải cấp cứu sau khi tiêm vaccine phòng bệnh lao và viêm gan B.

Theo ghi nhận của phóng viên tại các điểm tiểm chủng ở Hà Nội, rất nhiều phụ huynh vẫn rất chủ quan với sự an toàn tiêm chủng của chính con em mình. Mặc dù quy trình an toàn tiêm chủng đã được dán trên tường, Quy định mới về sử dụng vaccine, sinh phẩm y tế trong dự phòng và điều trị đã đi vào thực hiện gần 2 tháng, nhưng ngay cả nhân viên y tế cũng dửng dưng với quy định mới này.

Theo quan sát của chúng tôi thấy, cha mẹ đưa con đến tiêm phòng, khi được gọi tên nộp sổ, nộp tiền để tiêm phòng thì hầu như nhân viên y tế không hề hỏi tình trạng sức khoẻ hiện tại của trẻ mà chỉ hỏi tiêm mũi gì, thuốc nội hay ngoại (nếu có). Và cũng không có dặn dò sau tiêm phải ở lại 30 phút để theo dõi.

Khi tiêm, nhân viên y tế gọi tên người được tiêm, chỉ rõ loại vaccine tiêm ghi trong sổ rồi chỉ cho phụ huynh xem tên loại vaccine ghi trên vỏ. Nếu cha mẹ không có thắc mắc gì thì tiêm cho trẻ, cũng không cần biết hiện tại sức khoẻ ra sao và có đang dùng loại thuốc gì hay không. Và chỉ có một vài lần nhân viên y tế dặn dò cha mẹ theo dõi trẻ sốt cao thì cho trẻ dùng hạ sốt.

Dù đã được khuyến cáo nên cho trẻ ở lại nơi tiêm chủng ít nhất 30 phút để theo dõi và can thiệp kịp thời nếu có tai biến, nhưng hầu như các bậc cha mẹ phần vì đông, phần vì bận và chủ quan, nên khi vừa dứt mũi tiêm, trẻ còn đang khóc vì sợ hoặc đau, các bậc cha mẹ liền bế con đứng dậy, nhanh chóng đưa con về nhà, tuyệt nhiên không cần theo dõi sức khoẻ của con mình sau tiêm?

Thấy chị Hoa, nhà ở Chùa Láng, khi con tiêm phòng xong chị không về nhà ngay mà ngồi ở ghế đợi, tưởng chị thực hiện theo quy trình an toàn tiêm phòng, nhưng khi hỏi ra mới biết là chị đang đợi người nhà đến đón.

Khi được hỏi, chị Nguyễn Thị Cúc, Nghĩa Tân, Cầu Giấy có con 10 tháng tuổi nói: “Từ lúc sinh cháu đến giờ, hàng tháng tôi đưa cháu đến tiêm đều đặn theo hướng dẫn của bác sĩ”.

Chị Thanh Mai, Giảng Võ vừa ngồi xuống ghế, đưa sổ theo dõi tiêm phòng của con mình để nộp tiền cho con tiêm nhắc lại mũi Viêm não Nhật Bản B thì bị nhân viên y tá mắng: “Sao bây giờ mới đi tiêm cho con?”. Chị ấp úng thanh minh "Tháng vừa rồi cháu bị ốm suốt nên không đi tiêm được, bác sĩ thông cảm”. Sau đó nhân viên y tế ghi tên vào sổ và thu tiền luôn không hỏi thêm gì sức khoẻ hiện tại của cháu bé thế nào.

Thấy thế, một chị bế con đứng gần đấy hỏi: ”Bác sĩ ơi cháu nhà em đang ho, thế có tiêm được không ạ?”. Nhân viên y tá hỏi: “Thế có sốt không?”. Chị này sờ trán con và trả lời : “Dạ không ạ”. “Thế ho nhiều hay ho ít?”. “Dạ ho ít ạ, thỉnh thoảng mới ho thôi ạ. Cô nhân viên y tế thủng thẳng trả lời: “Thế thì tiêm được”.

Anh Tuấn Anh, nhà ở Thành Công, khi bế con để nhân viên y tế tiêm có đề nghị được xem nhãn mác, hạn dùng, chất lượng của vaccine theo đúng quy trình an toàn tiêm chủng, thì nhân viên y tế tỏ vẻ khó chịu và nói: "Tiêm xong rồi cho vỏ mang về nhà, tha hồ xem?!".

Tại nơi tiêm phòng, một chị đang mang bầu lần đầu tiên đi tiêm hỏi một chị khác cũng mang bầu: “Chị tiêm mũi gì rồi ạ? Khi vào tiêm thì bảo tiêm mũi gì hả chị?. Chị kia trả lời: "Tiêm phòng uốn ván mũi 2, mà nhân viên họ nhìn chị là biết tiêm gì đấy mà.”

Ngoài ra, hiện nay có không ít gia đình, do cha mẹ bận việc, họ ngại mang con đến các trung tâm y tế tiêm phòng vừa mất thời gian và sợ con mệt, qua người này người kia giới thiệu nên họ đã mời các nhân viên y tế đến tiêm phòng tại nhà. Nhưng liệu thuốc tiêm của nhân viên y tế có đảm bảo chất lượng hay không? Họ có thực hiện được quy trình an toàn tiêm phòng cho trẻ? Và nếu xảy ra sự cố đáng tiếc gì thì ai sẽ là người chịu trách nhiệm? Những câu hỏi này thì không ai có thể trả lời.

Quy trình an toàn tiêm chủng Trước khi tiêm chủng: Tư vấn cho gia đình/người được tiêm chủng: Tác dụng, lợi ích và những rủi ro gặp phải khi tiêm chủng phòng bệnh; khám để loại trừ những trường hợp có chống chỉ định trước khi tiêm chủng: kiểm tra nhiệt độ, hỏi tiền sử; kiểm tra vaccine, sinh phẩm y tế trước khi tiêm. Trong khi tiêm chủng: Làm theo đúng chỉ định, chống chỉ định đối với từng loại vaccine, sinh phẩm y tế; thực hiện tiêm chủng theo quy định. Sau khi tiêm chủng: Theo dõi tình trạng sức khỏe người được tiêm chủng tối thiểu 30 phút tại cơ sở tiêm chủng; hướng dẫn chăm sóc tại nhà; lưu vỏ lọ vaccine, sinh phẩm y tế, nước hồi chỉnh (nếu có), bơm kim tiêm đã sử dụng tối thiểu 14 ngày sau khi tiêm; cuối buổi tiêm chủng hủy tất cả các lọ vaccine, sinh phẩm y tế đã mở theo quy định, những lọ vaccine, sinh phẩm y tế chưa mở được tiếp tục bảo quản và sử dụng theo hướng dẫn.