Ông Nguyễn Bá Thủy, Thứ trưởng Bộ Y tế nhận định nhiều khả năng dân số Việt Nam sẽ tăng nhanh và cao trong năm nay và năm sau.

Kỷ luật cũng phải đẻ cho ra “quý tử”

Đã qua cái thời chỉ ở nông thôn mới nhiều gia đình sinh con thứ ba với mong ước có cậu con trai nối dõi tông đường. Giờ đây tại những thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM tỷ lệ gia đình sinh con thứ ba đang tăng cao.

Chị Minh Phương, hiện đang công tác tại một cơ quan truyền thông lớn ở Hà Nội đã có hai con gái, một cháu học lớp 3, một cháu 4 tuổi. Cơ quan quy định sinh con thứ ba sẽ bị phạt. Vậy nhưng những lời nói “nhà này mất giống rồi” của mẹ chồng đã có lần lọt vào tai chị cộng với niềm khát khao mong có con trai của chồng khiến chị quyết tâm đẻ cho ra thằng cu.

Đọc đủ thứ thông tin hướng dẫn ăn uống, quan hệ vợ chồng về sinh con trai trong sách và trên mạng, niềm hy vọng mỗi ngày nhen nhóm trong lòng chị Phương. Rồi được người quen mách, chị đi siêu âm ngày trứng rụng để dễ đậu thai con trai. Cuối cùng mong ước có thằng cu của hai vợ chồng chị cũng thành hiện thực. Chị Phương bảo có bị kỷ luật gì chị cũng chịu hết, miễn là có con trai.

Vợ chồng anh Minh, chị Thanh (ở Bắc Giang) cũng sinh hai con gái và luôn khát khao có thêm cậu con trai. Hàng xóm thì có người lại nói thêm vào: “Nhà giàu thế không có con trai thì tiếc quá” nên anh chị càng sốt ruột vì con gái dù gì sau này cũng đi lấy chồng, đâu có ở cùng bố mẹ nữa.

Rồi chị có thai, cái thai được 12 tuần, hai vợ chồng đưa nhau ra Hà Nội, tìm đến bác sĩ nổi tiếng về siêu âm giới tính thai nhi. Nhận câu trả lời từ vị bác sĩ nọ là lần này thai gái, chị Thanh đến ngay Bệnh viện Phụ sản T.Ư để “giải quyết” cái thai đã thành hình người.

Quyết tâm đẻ cho ra con trai vẫn không vơi bớt trong suy nghĩ của cả hai vợ chồng chị Thanh, dù chị đã bước sang tuổi 36, cái tuổi không còn thuận lợi nhiều trong chuyện sinh đẻ.

Sinh con thứ ba, năm sau cao hơn năm trước

Thống kê của Bộ Y tế cho thấy trong năm 2007 có hơn 182.000 trẻ là con thứ ba ra đời, tăng 47.000 trẻ so với 2006. Hơn một nửa địa phương trong cả nước (34/64 tỉnh, thành phố) có số trường hợp sinh con thứ 3 trở lên tăng. Có những tỉnh tăng đột biến như Bắc Ninh, Ninh Bình, Vĩnh Phúc, Hải Dương, Thái Nguyên...

Tại Hà Nội, bà Nguyễn Thị Thanh Hương - Chi Cục trưởng Chi cục Dân số - KHHGĐ Hà Nội, cho biết 5 tháng đầu năm 2008 toàn thành phố có thêm 23.997 trẻ, tăng 3.438 trẻ so với cùng kỳ năm trước; trong đó có tới 912 trẻ là con thứ ba, tăng 85 trẻ so với cùng kỳ năm 2007, tập trung chủ yếu 5 huyện ngoại thành: Đông Anh (237 trẻ), Sóc Sơn (235 trẻ), Gia Lâm (97 trẻ)…

Ông Nguyễn Bá Thủy - Thứ trưởng Bộ Y tế cho rằng trên thực tế số trẻ là con thứ ba còn cao hơn nhiều so với báo cáo của các địa phương. Thứ trưởng cho biết trong những chuyến đi thực tế ở năm tỉnh vừa qua có một thực tế là có những thôn bốn năm nay không sinh con thứ ba nhưng nay đã có người mang thai con thứ ba.

Đi cùng với việc gia tăng tỷ lệ sinh con thứ ba là tình trạng mất cân bằng giới tính, trẻ trai đang nhiều hơn trẻ gái. Theo kết quả điều tra của Tổng cục dân số, năm 2007 tỷ số giới tính khi sinh đã cao hơn mức bình thường, cứ 112 bé trai sinh ra mới có 100 bé gái.

Các tỉnh có tỷ lệ chênh lệch cao trong danh sách này là Điện Biên, Bắc Giang, Bắc Ninh, Hải Dương, Hưng Yên, Thái Bình, Đắc Lắc, Ninh Thuận... Đặc biệt, năm 2007 có tới 35 tỉnh có tỷ lệ giới tính khi sinh là 110 bé trai/100 bé gái trở lên, trong khi đó tỷ lệ này năm 2006 là 19 tỉnh.

Tổng cục Dân số cũng cho biết, tình hình thực hiện các biện pháp tránh thai đang giảm sút nghiêm trọng. Ước tính trong 6 tháng đầu năm nay, số ca đặt vòng giảm 10%, số ca triệt sản giảm 28% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong khi số phụ nữ trong tuổi sinh đẻ tăng. Theo đánh giá của ngành dân số, sự giảm sút này khó có thể chấm dứt trước cuối năm nay. Hậu quả là tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên trong hai năm 2008 và 2009 sẽ tăng mạnh.

Sự gia tăng tình trạng sinh con thứ ba khiến Việt Nam đứng trước nguy cơ tăng sinh trở lại trong thời gian tới. Các chuyên gia lo ngại rằng trong năm nay, ngành dân số khó hoàn thành chỉ tiêu giảm sinh.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên ngoài yếu tố tâm lý, tập quán đẻ nhiều, thích con trai, cơ cấu dân số trẻ,... còn có cả sự chủ quan, buông lỏng công tác dân số của các cấp chính quyền, hệ thống làm công tác này có nhiều thay đổi...

Ông Nguyễn Bá Thủy dự báo đến năm 2010 dân số Việt Nam sẽ đạt mức 88 triệu người. Trong đó phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ chiếm 24 triệu với khoảng 1,2 triệu phụ nữ mang thai và sinh con mỗi năm nhưng đáng nói hơn cả là khoảng 1/5 số phụ nữ sinh này sinh con thứ ba.