“Trong nửa đầu năm 2008 cũng như thời gian tới công tác dân số kế hoạch hoá gia đình (DSKHHGĐ) có rất nhiều vấn đề nổi cộm cần giải quyết” - Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Bá Thuỷ cho biết.

Sinh con thứ ba tăng chóng mặt

Chỉ trong quí I năm 2008, số trẻ sơ sinh đã tăng 7,2% so với cùng kỳ năm ngoái, tỷ lệ sinh con thứ ba tăng chóng mặt lên 17,3% so với cùng kỳ. Thống kê năm 2007, cả nước có 1.228.964 trẻ được sinh ra, tăng 11.647 cháu so với năm 2006. Một số tỉnh có tỷ lệ sinh tăng cao là Phú Thọ (17,1%), Hải Dương (11,5%), Cà Mau (8,4%)… Có 16 tỉnh, thành phố có số sinh con thứ ba tăng cao so với năm 2006. Trong đó điển hình là Sơn La tăng 57,7%, Bắc Ninh tăng 14,1%, Hải Dương tăng 13,8%.

Bên cạnh việc tăng dân số và tỷ lệ sinh con thứ ba đang tăng cao. Một thực trạng đáng báo động khác là tình trạng mất cân bằng tỷ số giới tính khi sinh. Theo thống kê của Quỹ Dân số LHQ (UNFPA), năm 2007, tại Việt Nam tỷ số giới tính khi sinh là 112. Nghĩa là cứ 100 trẻ em gái được sinh ra thì cùng lúc đã có 112 trẻ em trai ra đời. Trong khi đó tỷ lệ bình thường là 105/100.

35 tỉnh thành phố có tỷ số giới khi sinh đã là 110 trở lên, trong đó 16 tỉnh thành tỷ số giới cao ở mức 115 – 128. Tỷ số giới khi sinh của Việt Nam hiện nay đã tương đương với Trung Quốc cách đây 20 năm. Hậu quả của tình trạng này là hiện Trung Quốc đang “thiếu” 20 triệu phụ nữ.

Một vấn đề khác đáng lo ngại là chất lượng dân số của Việt Nam vẫn thuộc loại thấp. Việt Nam đứng thứ 13 trên thế giới về dân số nhưng các chỉ số phát triển con người và các chỉ tiêu về chất lượng dân số chỉ xếp thứ 108/177 nước. Những chỉ tiêu phản ánh sức khoẻ bà mẹ trẻ em cũng còn rất thấp. Năm 2005 tỷ suất tử vong mẹ vẫn là 80/100.000, cao gấp 2 lần so với các nước cùng khu vực như Thái Lan, Singapore, Malaysia, cao gấp 4 lần so với Hàn Quốc.

Trong năm 2007, ngành DS cũng không hoàn thành các chỉ tiêu thực hiện biện pháp tránh thai (BPTT). Theo thống kê của ngành 2 trong số các biện pháp tránh thai quan trọng nhất là triệt sản và đặt vòng đều giảm so với năm 2006. Biện pháp đặt vòng tránh thai năm 2007 mới chỉ đạt 97% và giảm 5,5% so với năm 2006. Trong đó có 38 tỉnh thành không hoàn thành kế hoạch được giao về số người đặt vòng tránh thai mới. Điển hình là tỉnh Hậu Giang giảm 49% so với cùng cùng năm trước, Bắc Ninh giảm 43,2%, Bắc Kạn giảm 39,4%...

Do… chủ quan

Tổng Cục Dân số đã chỉ ra tình trạng này xuất phát từ nguyên nhân chủ quan. Sau khi khống chế tốc độ gia tăng dân số từ 3,8% năm 1989 xuống còn 2,28% năm 2000, đã xuất hiện tâm lý chủ quan trong nhiều ngành, nhiều cấp địa phương.

Một nguyên nhân nữa có thể ảnh hưởng đến hoạt động của ngành DS trong nhiều năm tới là tình trạng thiếu hụt các nguồn tài trợ để mua các thiết bị phòng tránh thai (PTT). Ông Ian Howie đại diện của Quỹ Dân số LHQ (UNFPA) cho biết có tới 85% kinh phí mua các phương tiện PTT đưa vào Việt Nam là do các nhà tài trợ cung cấp. Tuy nhiên nguồn kinh phí này đang bị cắt giảm và sẽ chấm dứt hoàn toàn vào năm 2010. Hiện Việt Nam đang trong tình trạng thiếu hụt thiết bị PTT đặc biệt là bao cao su.

Tỷ lệ chết trẻ em dưới 1 tuổi của cả nước là 17,8‰. Tỷ lệ suy dinh dưỡng, thấp còi là 35%, tỷ lệ người tàn tật chiếm gần 6,3% dân số. Còn có 1,5% dân số bị thiểu năng thể lực và trí tuệ.

Trong giai đoạn 2006 – 2015, ước tính, Việt Nam cần 132 triệu USD đáp ứng nhu cầu mua các phương tiện này. Để khắc phục tình trạng này, theo ông Ian Howi, các tổ chức và Chính phủ các nước đã hỗ trợ Việt Nam rất nhiều trong công tác PTT. Tuy nhiên Việt Nam đã có nhiều thay đổi, kinh tế đã phát triển hơn và thu nhập của người dân cũng cao hơn trước. Chính phủ Việt Nam đã có năng lực đáp ứng được nguồn kinh phí cho công tác này. Bộ Y tế cũng cần đẩy mạnh xã hội hoá công tác DSKHHGĐ. Chính phủ Việt Nam cần phải tự tạo nguồn lực, Quỹ Dân số LHQ (UNFPA) sẽ duy trì sự giúp đỡ về mặt kỹ thuật cho Việt Nam.

Theo Nông nghiệp