Công việc của họ là đi vào vùng dịch bệnh, tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân và lấy từng mẫu phân, mẫu nước tiểu của bệnh nhân để đem về phân tích, nghiên cứu nhằm tìm ra tác nhân gây bệnh. Họ chính là những người thầy thuốc làm công tác vệ sinh dịch tễ.

Trắng đêm với... dịch

Xét nghiệm mẫu bệnh phẩm tại phòng thí nghiệm

VSDTTW, không khí làm việc ngày cuối tuần dường như chẳng có gì khác biệt so với ngày thường.

TS Trần Như Dương, Phó trưởng Khoa Dịch tễ, một mình chạy qua chạy lại liên tục trước 3 màn hình vi tính để có thể cập nhật liên tục các thông tin từ vùng dịch bệnh gửi về. Anh cần nhanh chóng nắm được thông tin để kịp thời có biện pháp chỉ đạo, đồng thời hoàn thành được bản báo cáo nhanh gửi lên Bộ Y tế. Cố gắng lắm anh Dương mới dành cho chúng tôi được vài phút trò chuyện. Cán bộ Viện chúng tôi làm gì có thứ bảy, chủ nhật; gần 4, 5 tháng nay có ai biết đến ngày nghỉ là gì đâu… Thời gian này còn đỡ, chứ hồi dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm bùng phát cao điểm, việc nhiều, anh em phải túc trực 24/24h ngay tại Viện hàng tuần liền là chuyện bình thường”. Đây là Viện đầu ngành phía Bắc, phụ trách công tác giám sát dịch bệnh trên toàn bộ 29 tỉnh phía Bắc (từ Hà Tĩnh trở ra).

Bác sĩ Lương Minh Cảnh kể lại: Thời gian mới bùng phát dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm, toàn bộ anh em trong phòng phải túc trực tại cơ quan hàng tuần lễ. Do lúc đầu chưa có giường ngủ anh em phải khắc phục bằng cách... nằm tạm trên bàn làm việc, hoặc kéo hai ghế gần nhau mà chợp mắt tạm trong đêm. Đến bữa ăn cũng vội vội, vàng vàng.

Là một bác sĩ trẻ mới vào nghề, bác sĩ Nguyễn Quang Minh tâm sự: Nhà ở gần cơ quan mà cứ đi biền biệt cả ngày lẫn đêm, hàng tuần lễ chẳng về khiến ngay cả bố mẹ, người thân cũng thấy lo lắng và hoài nghi về công việc của mình...

Nỗi lòng khó tỏ cùng ai

Vất vả nhất trong đợt dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm vừa qua có lẽ là Phòng Virus đường ruột, Khoa Vi khuẩn, Viện VSDTTW. Trò chuyện với chúng tôi, PGS.TS Nguyễn Bình Minh, Trưởng Khoa Vi khuẩn cho biết: “Anh thấy đấy, Phòng Virus đường ruột là nơi trực tiếp làm công tác xét nghiệm tất cả mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân trong đợt dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm vừa qua. Vào những ngày cao điểm dịch, mỗi ngày có đến hàng trăm mẫu bệnh phẩm từ khắp mọi vùng có dịch gửi về.

Biên chế cả phòng chỉ có 5 người, dù đã phải điều chuyển thêm một số cán bộ khác trong khoa nhằm hỗ trợ nhưng cũng không hết việc. Anh em tự động viên nhau rằng, mình càng xét nghiệm nhanh bao nhiêu, tìm ra được kết quả nhanh bao nhiêu thì càng hạn chế được sự lây lan dịch bệnh bấy nhiêu. Bởi với công tác vệ sinh dịch tễ, khi tìm ra được tác nhân gây bệnh, sẽ giúp cho các bác sĩ lâm sàng có hướng điều trị đúng nhất, hiệu quả nhất...”.

Các bác sĩ trong Phòng Virus đường ruột kể lại, cả ngày tiếp xúc với bệnh phẩm nên không sao tránh nổi nguy cơ bị phơi nhiễm bệnh, nhất là khi thường xuyên phải làm việc quá tải, sức khỏe suy yếu, đề kháng giảm thì nguy cơ bị phơi nhiễm bệnh càng lớn hơn.

Đã có một chị trong phòng có dấu hiệu bị phơi nhiễm bệnh tả khiến khoa rất lo lắng và phải cho uống ngay thuốc dự phòng. Thế nhưng ngay cả điều đó cũng chưa làm các chị em gái cảm thấy tủi thân bằng việc “phải ngủ luôn tại cơ quan hàng tuần lễ, chồng con chẳng chăm sóc được. Khổ nhất là trường hợp một nữ bác sĩ trong phòng, bị người yêu ghen bóng ghen gió vì không có thời gian rảnh mà gặp nhau...”.

Thầy thuốc ưu tú Nguyễn Hữu Tâm, người hơn 30 năm công tác trong lĩnh vực vệ sinh dịch tễ kể lại: “Trong đợt dịch tiêu chảy cấp vừa qua, một lần chúng tôi xuống chợ K92 (phố Lê Trọng Tấn) để chụp ảnh và truy hỏi nguồn gốc thịt chó ở một quán trong chợ - có đến 7 người bị tiêu chảy cấp nguy hiểm do ăn thịt chó ở quán này, thì chủ quán không hợp tác khiến cán bộ dịch tễ phải đi năm lần bảy lượt nhờ chính quyền địa phương, công an vào cuộc. Vậy mà khi chụp được ảnh rồi còn bị chủ quán đe dọa “quán tôi mà bị làm sao thì các ông cũng phải... chết”.

So với những đồng nghiệp làm công tác lâm sàng, điều trị, quả thật đời sống, sinh hoạt của người bác sĩ làm công tác vệ sinh dịch tễ thầm lặng và thiệt thòi hơn rất nhiều. Ngày nay, khi thu nhập của các bác sĩ điều trị, nhất là bác sĩ trong các bệnh viện tư là rất cao thì bác sĩ vệ sinh dịch tễ vẫn phải sống với đồng lương ít ỏi “ba cọc ba đồng”.

Bác sĩ Dương, bảo vệ luận án Tiến sĩ ở Nhật về, được nhiều BV nhận vào làm với mức lương lên đến 3.000-4.000USD/tháng, nhưng vì lòng yêu nghề, anh đã chấp nhận vào làm tại Viện VSDTTW với mức thu nhập chỉ vài triệu đồng/tháng. Cũng có rất nhiều bác sĩ dịch tễ khác tại Viện có hoàn cảnh tương tự như vậy. Trong thời buổi cơ chế thị trường này, đó cũng là sự hy sinh thầm lặng?

Với các bác sĩ Viện VSDTTW, không có gì giá trị, cao quý hơn bằng những đóng góp thiết thực cho sự nghiệp y tế nước nhà. Tổng kết đợt phòng chống tiêu chảy cấp nguy hiểm vừa qua, Viện được nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, Khoa Vi khuẩn được nhận Huân chương Lao động hạng Ba do Nhà nước trao tặng, nhiều cán bộ xuất sắc của các khoa, phòng cũng vinh dự được nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, của Bộ trưởng Bộ Y tế trao tặng. Đó là niềm động viên rất lớn để tạo động lực cho các cán bộ, bác sĩ vệ sinh dịch tễ tiếp tục làm việc, tiếp tục chung tay đấu tranh với công tác phòng, chống các dịch bệnh nguy hiểm.

Theo ANTĐ