Dự án Luật Sửa đổi, bổ sung Điều 126 của Luật Nhà ở và Điều 121 của Luật Đất đai được Quốc hội thông qua ngày 18/6, có hiệu lực từ 1/9/2009, quy định Việt kiều trong các trường hợp đặc biệt được mua nhà để ở tại Việt Nam (không giới hạn số lượng); trường hợp khác chỉ được mua một nhà riêng lẻ hoặc một căn hộ chung cư.
Thống kê về tình hình phát triển nhà ở trong 5 năm trở lại đây cho thấy, bình quân mỗi năm cả nước xây dựng được khoảng 37 triệu mét vuông nhà ở, riêng năm 2008 được khoảng 50 triệu mét vuông, trong đó tại đô thị là 28 triệu mét vuông, riêng tại TP Hồ Chí Minh mỗi năm xây dựng được khoảng 5-6 triệu mét vuông, tại Hà Nội xây dựng được khoảng gần 2 triệu mét vuông.

Ngoài ra, thực tế cũng cho thấy khi luật này được ban hành thì không phải tất cả hơn 3 triệu người Việt Nam định cư ở nước ngoài đều có thể mua nhà ở tại Việt Nam mà chỉ có số đối tượng có nhu cầu, thực sự có năng lực tài chính và có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật thì mới có thể mua được nhà ở tại Việt Nam.

Sẽ có quy định hạn chế mua đi bán lại

Theo giải thích của Chính phủ, luật này có thể có tác động đến thị trường bất động sản ở trong nước nhưng hiện nay nguồn cung về nhà ở trong nước là khá lớn. Thống kê về tình hình phát triển nhà ở trong 5 năm trở lại đây cho thấy, bình quân mỗi năm cả nước xây dựng được khoảng 37 triệu mét vuông nhà ở, riêng năm 2008 được khoảng 50 triệu mét vuông, trong đó tại đô thị là 28 triệu mét vuông, riêng tại TP Hồ Chí Minh mỗi năm xây dựng được khoảng 5-6 triệu mét vuông, tại Hà Nội xây dựng được khoảng gần 2 triệu mét vuông.

Ngoài ra, thực tế cũng cho thấy khi luật này được ban hành thì không phải tất cả hơn 3 triệu người Việt Nam định cư ở nước ngoài đều có thể mua nhà ở tại Việt Nam mà chỉ có số đối tượng có nhu cầu, thực sự có năng lực tài chính và có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật thì mới có thể mua được nhà ở tại Việt Nam.

Đối với việc hạn chế các hành vi mua, bán nhà ở để kiếm lời, UBTV Quốc hội thấy rằng, hiện nay Nhà nước ta đã ban hành nhiều đạo luật có liên quan đến vấn đề sở hữu nhà ở như các Luật về thuế, Luật Kinh doanh bất động sản và trong thời gian tới Quốc hội sẽ xem xét thông qua Luật Thuế nhà, đất.

Theo đó, nếu chủ sở hữu có hành vi kinh doanh như mua, bán, cho thuê nhà ở thì phải đăng ký kinh doanh và nộp các loại thuế cho Nhà nước. Luật lần này quy định rõ chỉ được "sở hữu nhà để bản thân và gia đình sinh sống tại Việt Nam". Theo đó, Chính phủ sẽ quy định cụ thể các điều kiện khi chủ sở hữu được bán hoặc cho thuê nhà ở, điều này sẽ hạn chế đối với việc lợi dụng chính sách để đầu cơ, mua đi, bán lại kiếm lời.

Trường hợp nào được mua nhiều nhà ở?

Theo quy định của luật, người có quốc tịch Việt Nam, người gốc Việt Nam thuộc diện người về đầu tư trực tiếp tại Việt Nam theo pháp luật về đầu tư; người có công đóng góp cho đất nước; nhà khoa học, nhà văn hóa, người có kỹ năng đặc biệt mà cơ quan, tổ chức của Việt Nam có nhu cầu và đang làm việc tại Việt Nam; người có vợ hoặc chồng là công dân Việt Nam sinh sống ở trong nước được sở hữu nhà (không hạn chế số lượng).

Người gốc Việt Nam không thuộc các đối tượng quy định nói trên được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp giấy miễn thị thực và được phép cư trú tại Việt Nam từ ba tháng trở lên thì có quyền sở hữu một nhà ở riêng lẻ hoặc một căn hộ chung cư để bản thân và các thành viên trong gia đình sinh sống.

Ngày 18/6, Quốc hội cũng thông qua 4 dự án luật khác, gồm: Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện ảnh; Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Di sản văn hóa; Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài; Luật Bồi thường nhà nước. Nghịch lý từng làm "nóng" nghị trường khi một bộ phim có hai hội đồng thuộc hai bộ thẩm định (phim chiếu rạp và phim truyền hình), có hiện tượng một số phim không được cấp phép phổ biến tại rạp nhưng vẫn được phát sóng trên truyền hình. Luật Điện ảnh sửa đổi đã khắc phục điều này.

Theo đó, Điều 39 quy định: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có trách nhiệm ban hành quy định về tổ chức và hoạt động của hội đồng thẩm định phim phổ biến tại rạp, phim phát sóng trên truyền hình.

Trước đó, một số đề nghị cần quy định tỷ lệ phim giữa các nước. Tuy nhiên, luật không phân biệt điều này. UBTV Quốc hội giải thích: Việt Nam đã là thành viên của Tổ chức thương mại thế giới, việc quy định cụ thể tỷ lệ phim của các nước chiếu tại Việt Nam là không phù hợp với nguyên tắc tự do thương mại của WTO. Luật mới quy định Bộ Văn hóa - Thông tin có quyền thu hồi giấy phép phổ biến phim, quyết định phát sóng phim truyền hình.

"Nghệ nhân nhân dân" cho người hoạt động di sản phi vật thể

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Di sản văn hóa được Quốc hội thông qua sửa đổi, bổ sung quy định về việc phân loại hệ thống bảo tàng theo hướng phân loại hệ thống bảo tàng Việt Nam gồm bảo tàng công lập và bảo tàng ngoài công lập.

Luật cũng bổ sung điều mới: Quy định về việc áp dụng Điều 65 Luật Thi đua, khen thưởng năm 2003 để xét phong tặng các danh hiệu "Nghệ nhân nhân dân", "Nghệ nhân ưu tú" cho các nghệ nhân, nghệ sĩ hoạt động trên lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể.

Sửa đổi, bổ sung Điều 26 nhằm tăng cường tính khả thi của việc Nhà nước tôn vinh và có chính sách đãi ngộ đối với các cá nhân có công bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể.

Luật cơ quan đại diện nước CHXHCN Việt Nam ở nước ngoài quy định khá đầy đủ nội dung thống nhất quản lý hoạt động đối ngoại của cơ quan đại diện đối với đại diện của cơ quan, tổ chức Việt Nam và các đoàn đi công tác tại quốc gia, tổ chức quốc tế tiếp nhận. Cụ thể, luật quy định về việc phối hợp giữa các cơ quan đại diện với các cơ quan, tổ chức Việt Nam trong việc chỉ đạo hoạt động đối ngoại của các đại diện nêu trên.

Sau khi cân nhắc, Luật Trách nhiệm bồi thường nhà nước được UBTV Quốc hội chỉnh lý, quy định trách nhiệm bồi thường của Nhà nước cho người bị thiệt hại do người thi hành công vụ có hành vi trái pháp luật gây ra trong hoạt động quản lý hành chính, thi hành án và tố tụng. Đồng thời, luật quy định với các chương riêng về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước theo từng lĩnh vực, trong đó quy định cụ thể các trường hợp được bồi thường, cơ quan có trách nhiệm bồi thường và cách xác định cơ quan này trong một số trường hợp cụ thể, trình tự, thủ tục giải quyết bồi thường, xác định thiệt hại...

Theo CAND