Ngày 16/7 vừa qua, Bộ Thông tin và Truyền thông đã tổ chức Hội thảo về Luật Báo chí sửa đổi. Ông có đánh giá như thế nào về kết quả đạt được từ Hội thảo này?

Ông Bùi Quốc Việt: Trong xu thế hội tụ công nghệ và bùng nổ về báo chí hiện nay, việc hoàn thiện Luật báo chí để tạo hành lang và định hướng cho báo chí phát triển là rất cần thiết. Qua hội thảo lần này, tôi thấy nhiều vấn đề đã được sáng tỏ và làm rõ như: vai trò của các cơ quan quản lý báo chí, trách nhiệm của cơ quan chủ quản, của lãnh đạo cơ quan báo chí cũng như trách nhiệm của phóng viên; Quyền và nghĩa vụ của các cơ quan phát ngôn; Các loại hình báo chí mới; Vấn đề tài chính cho hoạt động báo chí v.v...

Các cơ quan chủ quản báo chí có vai trò rất quan trọng, làm sao vừa đảm bảo giúp cho các toà soạn báo hoạt động tốt, vừa phải chịu trách nhiệm trước các cơ quan quản lý báo chí để các tờ báo hoạt động theo đúng tôn chỉ mục đích. Đi đôi với trách nhiệm của cơ quan chủ quản, thì nghĩa vụ và trách nhiệm của các nhà báo cũng được làm sáng tỏ hơn. Theo tôi, nhà báo phải thực sự là những người trực tiếp tác nghiệp có chuyên môn nghiệp vụ, hiểu rõ trách nhiệm và quyền hạn của mình.

Thực tế hiện nay có không ít cơ quan báo chí sử dụng đội ngũ cộng tác viên để tác nghiệp, trong đó có những người không thực sự chuyên sâu về nghiệp vụ báo chí, họ không thấy được hết trách nhiệm của mình (hoặc vô tình hoặc cố ý), nên đôi khi gây lên những khó khăn, thậm chí đã gây tác hại không nhỏ đến các đơn vị và cá nhân – những đối tượng được phản ánh. Chúng ta cần có những biện pháp xử lý thích hợp và thực hiện nghiêm những chế tài đã được quy định đối với những người lợi dụng chức danh phóng viên để thực hiện những động cơ không lành mạnh.

Nhiều ý kiến trong hội thảo cũng quan tâm tới vấn đề "đối xử" như thế nào đối với các báo nằm trong các Tập đoàn kinh tế Nhà nước hiện nay. Ông có thể cho biết quan điểm của mình đối với vấn đề này?

Báo chí với chức năng quan trọng nhất là công cụ tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, còn có vai trò rất quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội cũng như định hướng phát triển cho mọi lĩnh vực như văn hóa, KHKT, giáo dục, đào tạo…của đất nước. Trong giai đoạn hội nhập hiện nay, để có một nền báo chí cách mạng vừa giữ vững được văn hóa, truyền thống, vừa đáp ứng được những nhu cầu thông tin phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước thì chỉ dựa vào sự đầu tư của Nhà nước là không đủ mà cần phải phối kết hợp với nguồn lực của các Tập đoàn kinh tế chủ lực của Nhà nước.

Do vậy, việc có cơ quan báo chí nằm trong những Tập đoàn kinh tế chủ lực của Nhà nước là cần thiết. Đây là một thực tế. bởi bên cạnh nhiệm vụ chính trị và SXKD, các Tập đoàn kinh tế Nhà nước cũng có nhu cầu thông tin, truyền thông quảng bá ngành nghề của mình, cũng như có trách nhiệm và nghĩa vụ tư vấn, hướng dẫn, giải đáp các công nghệ, sản phẩm, dịch vụ của họ đối với những người sử dụng trong xã hội. Điều này cũng chính là góp phần vào sự phát triển lĩnh vực báo chí truyền thông của quốc gia nói chung trong xu thế hội nhập quốc tế.

Hơn nữa, họ lại có điều kiện, tiềm lực đầu tư và khả năng liên kết để phát triển lĩnh vực báo chí, đặc biệt là trong xu thế hội tụ của viễn thông, CNTT và quảng bá PT-TH. Điều này đã được chứng minh trong thời gian qua khi Đảng, Chính phủ đã cấp phép hoạt động cho những cơ quan báo chí dưới sự chủ quản của các Tập đoàn kinh tế Nhà nước và khẳng định được vị trí trong nước và quốc tế như: VietnamNet, VnExpress, VnMedia, Đài truyền hình kỹ thuật số VTC, Tạp chí Xã hội Thông tin...

Như ông nói, để một cơ quan báo chí hoạt động, phát triển được, yếu tố tài chính đóng vai trò rất quan trọng. Vậy theo ông, cơ chế tài chính của một cơ quan báo chí cần phải được thực hiện như thế nào?

Theo tôi, các cơ quan báo chí không nên quá thiên về làm kinh tế bởi như vậy rất dễ đi chệch định hướng dẫn đến hoạt động sai mục tiêu, tôn chỉ, mục đích của mình.

Và để cơ quan báo chí hoạt động tốt, đúng tôn chỉ, mục đích, cần có sự hỗ trợ, tạo điều kiện bởi nhiều phía, từ cơ quan quản lý Nhà nước, tổ chức chính trị xã hội nghề nghiệp đến các cơ quan chủ quản báo chí trong việc đầu tư về nguồn lực, về tài chính cùng các điều kiện khác nhằm nâng cao chất lượng của tờ báo cũng như đời sống của các cán bộ, phóng viên, không để cơ quan báo chí hoạt động chỉ với mục đích chủ yếu là kinh doanh.

Tôi hy vọng với Luật Báo chí mới đang được Bộ Thông tin và Truyền thông chủ trì xây dựng chúng ta sẽ có một hành lang pháp lý tốt để thúc đẩy sự nghiệp phát triển của báo chí cách mạng Việt nam.