Hôm qua, trong phiên họp chiều, Quốc hội đã nghe các tờ trình về điều chỉnh địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội và một số tỉnh và báo cáo về quá trình nghiên cứu mở rộng địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội. Đây là một trong những nội dung quan trọng của kỳ họp lần này và đang được các đại biểu Quốc hội và cử tri cả nước đặc biệt quan tâm.
Sự cần thiết phải mở rộng địa giới hành chính Thủ đô
Theo Tờ trình số 60/TTr-CP của Chính phủ, việc quy hoạch và xây dựng Thủ đô ở các nước trên thế giới thông thường theo các loại hình “đơn chức năng”, “đa chức năng”,…dựa trên cơ sở đặc điểm truyền thống, lịch sử, văn hoá…của mỗi nước. Thủ đô theo loại hình “ đơn chức năng” giữ vai trò là trung tâm chính trị - hành chính của quốc gia. Thủ đô theo loại hình “ đa chức năng” là trung tâm chính trị - hành chính, văn hoá, khoa học, giáo dục, kinh tế, giao dịch quốc tế của quốc gia. Thủ đô Hà Nội đã được hình thành một cách tự nhiên là loại hình “đa chức năng” trên cơ sở lợi thế về vị trí, địa lý, chính trị, thuận lợi cho phòng thủ đã được nhiều triều đại nối tiếp nhau xây dựng và phát triển.
Những năm gần đây, Hà Nội đang đứng trước sự quá tải, mất cân đối lớn về nhiều mặt, từ sự gia tăng đột biến về dân số, về yêu cầu phát triển sản xuất, thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng kinh tế - kỹ thuật và xã hội, vấn đề môi trường... đặt ra ngày càng gay gắt và cấp thiết. Chính phủ đã chỉ đạo lập quy hoạch xây dựng Vùng Hà Nội trong phạm vi không gian thành phố Hà Nội và 7 tỉnh xung quanh để giải quyết những bất cập trên. Tuy nhiên, Đồ án quy hoạch xây dựng Vùng Hà Nội đã chỉ ra những hạn chế bất cập trong bối cảnh phát triển của Hà Nội và đã kiến nghị sự cần thiết phải nghiên cứu một Đề án mở rộng ranh giới thành phố Hà Nội, trên cơ sở đó tiến hành quy hoạch xây dựng Thủ đô Hà Nội hướng tới những mục tiêu phát triểnkhông gian là Thủ đô - biểu trưng của quốc gia, trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, một trung tâm lớn của quốc gia về văn hoá - khoa học - đào tạo - kinh tế, trung tâm du lịch và giao dịch quốc tế, một đô thị hiện đại, năng động và hiệu quả có tầm khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.
5 phương án mở rộng địa giới hành chính Thủ đô
Theo báo cáo 74/BC-CP của Chính phủ về quá trình nghiên cứu mở rộng địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội, các chuyên gia đã đề xuất 5 phương án để so sánh. Trong đó có 3 phương án nghiên cứu theo hướng mở rộng đều về các phía:
Phương án 3 gồm: TP Hà Đông, 2 huyện Đan Phượng, Hoài Đức (Hà Tây) và Mê Linh (Vĩnh Phúc) với diện tích là 1.260 km2;
Phương án 4 như phương án 3 nhưng mở rộng thêm các huyện Từ Sơn (Bắc Ninh), Văn Giang, Văn Lâm (Hưng Yên) với diện tích 1451 km2;
Phương án 5 như phương án 3, nhưng bổ sung thêm các huyện Thanh Oai, Thường Tín (Hà Tây), thị xã Phúc Yên (Vĩnh Phúc), các huyện TừSơn, Thuận Thành (Bắc Ninh), Văn Giang, Văn Lâm (Hưng Yên) với diện tích 1.964 km2);
Phương án 2, chủ yếu nghiên cứu dựa vào diện tích đất Hà Tây trước đây đã thuộc về Hà Nội gồm: TP Sơn Tây, các huyện Ba Vì, Phúc Thọ, Thạch Thất, Đan Phượng, Hoài Đức, có bổ sung thêm TP Hà Đông, huyện Quốc Oai và 4 xã của huyện Lương Sơn (Hòa Bình) với diện tích 2.247,32 km2.
Phương án 1 la phương án đề xuất chọn được nghiên cứu trên cơ sở diện tích Hà Nội hiện nay và mở rộng thêm tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh (Vĩnh Phúc) và 4 xã thuộc huyện Lương Sơn (Hòa Bình). Diện tích tự nhiên 3.334,47 km2, dân số 6.232.940 người, với 29 đơn vị hành chính quận, huyện. Các chuyên gia cho rằng, so với các phương án trên, đây là phương án có nhiều ưu điểm nổi trội vì Hà Nội mới có một không gian đủ lớn để phát triển lâu dài, không chỉ 20-30 năm mà còn cả trong tương lai xa.
Với hướng đó, Chính phủ trình Quốc hội phương án đã được lựa chọn như sau:
Hợp nhất toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của tỉnh Hà Tây với thành phố Hà Nội (sau khi điều chỉnh xã Tân Đức thuộc huyện Ba Vì, tỉnh Hà Tây về thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ quản lý); điều chỉnh toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của huyện Mê Linh, tỉnh VĩnhPhúc vào TP Hà Nội; điều chỉnh toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của 4 xã: Đông Xuân, Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung thuộc huyện Lương Sơn tỉnh Hoà Bình vào TP Hà Nội quản lý.
Phương án này do các cơ quan chuyên môn nghiên cứu nhiều năm đề xuất, đã được các địa phương có liên quan thảo luận; HĐND đại diện cho nhân dân các tỉnh: Hà Tây, Vĩnh Phúc, Hoà Bình, TP Hà Nội; các huyện: Mê Linh, Lương Sơn; các xã: Đông Xuân, Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung ra Nghị quyết tán thành.Ban cán sự Đảng Chính phủ đã thảo luận, nhất trí thông qua phương án; Bộ Chính trị đồng ý; Ban Chấp hành Trung ương khoá X, Hội nghị lần thứ6 sau khi thảo luận đã có kết luận thông qua chủ trương về mở rộng địa giới hành chính thành phố Hà Nội.
Theo kinh tế đô thị
|