Đằng sau kế hoạch triển khai NMD – “lá chắn tên lửa” châu Âu là lợi ích kinh tế của những tập đoàn Mỹ rất hùng mạnh.

Cơ chế hoạt động của hệ thống lá chắn tên lửa của Mỹ

Bất chấp ý kiến phản đối từ các nước châu Âu và lời cảnh báo nghiêm khắc từ phía Nga, Mỹ vẫn quyết tâm thực hiện bằng được kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa (NMD) tại châu Âu. Vì sao vậy?

Vốn liếng chính trị và kinh tế của người Mỹ

Chuyên gia quân sự Nga X.Co-rơ-tu-nốp trong một cuộc trả lời phỏng vấn báo Sao Đỏ của Bộ Quốc phòng Nga đã phân tích các yếu tố khiến người Mỹ nhất quyết triển khai NMD.

Theo Co-rơ-tu-nốp, trước hết vì, người Mỹ thông qua quyết định chính trị, đã đầu tư vào đó vốn liếng chính trị và họ không thể lùi bước được nữa. Với ông Bu-sơ, lùi bước trong vấn đề này đồng nghĩa với mất uy tín chính trị. Nhân tố thứ hai cũng rất quan trọng. Đằng sau kế hoạch triển khai NMD – “lá chắn tên lửa” châu Âu là lợi ích kinh tế của những tập đoàn Mỹ rất hùng mạnh. Theo tính toán, toàn bộ hệ thống NMD sẽ “ngốn” của người dân Mỹ ít nhất 100 tỷ USD. Những đánh giá bước đầu cho thấy chi phí vào khoảng 60 tỷ USD, nhưng hiện nay người ta nêu con số 100 tỷ (có lẽ con số đó sẽ còn tăng thêm).Trong khi đó, chính sách đối ngoại của Mỹ thể hiện quyền lợi của các công ty xuyên quốc gia ở một mức độ đáng kể.

Oa-sinh-tơn luôn nói rằng hệ thống phòng thủ tên lửa mà Mỹ đang nỗ lực lắp đặt tại châu Âu là nhằm bảo vệ lãnh thổ của Mỹ và các đồng minh chống lại một cuộc tấn công tên lửa có thể xảy ra từ “các nước trục ma quỷ”. Nhưng những nơi mà Mỹ chọn để thiết lập lá chắn tên lửa ở CH Séc và Ba Lan không phải là những vị trí thích hợp nhất cho việc ngăn chặn các tên lửa từ I-ran và CHDCND Triều Tiên nhưng lại “tình cờ” rất thuận tiện cho việc bắn hạ bất kỳ tên lửa nào mà Nga có thể nhằm về phía Mỹ.

Theo kế hoạch, hệ thống phòng thủ tên lửa mới sẽ được triển khai trong khoảng thời gian từ năm 2007 đến năm 2012. Hệ thống phòng thủ tên lửa mới của Mỹ là hệ thống tên lửa đánh chặn tích hợp giữa các căn cứ mặt đất (GBI), được bố trí trên lãnh thổ nước Mỹ. Đồng thời, Mỹ tăng cường triển khai xây dựng hệ thống tên lửa khu vực mạnh ở các nơi khác trên thế giới. Để đánh chặn các tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung, Mỹ sẽ sử dụng các tổ hợp tên lửa phòng không Pa-tri-ốt PAC - 3 được trang bị các tên lửa MIM - 109 có đầu nổ động năng, thay thế dần các tổ hợp tên lửa phòng không Pa-tri-ốt PAC - 2 trước đây.

Để phát hiện nhanh nhất các tên lửa vừa phóng của đối phương, Mỹ sẽ triển khai trên quỹ đạo hệ thống vệ tinh SBIRS trong những năm tới, bao gồm SBIRS - High có 4 vệ tinh trên quỹ đạo địa tĩnh và quỹ đạo e-líp. Chúng đảm nhiệm việc phát hiện các tên lửa đạn đạo vừa phóng ra khỏi bệ trong vòng 20 giây. Còn các vệ tinh SBIRS - Low sẽ xác định chính xác quỹ đạo bay của các tên lửa, phân biệt các đầu nổ với các bộ phận thân vỏ khác của chúng và với các mục tiêu giả.

Có rất nhiều lời bàn tán, đồn đại xung quanh hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ ở châu Âu. Một trong những lời đồn đại đó là hầm chứa tên lửa của Mỹ đặt tại Ba Lan sẽ bao gồm những tên lửa đạn đạo tầm trung chứ không phải là những tên lửa đánh chặn đặt trên mặt đất. Nếu điều này có thật thì mối đe dọa là rất nghiêm trọng bởi vì những tên lửa loại này có thể phá hoại các trung tâm kiểm soát lớn ở Mát-xcơ-va và những khu vực xung quanh chỉ trong một vài phút. Tuy nhiên, cho đến nay, những thông tin trên vẫn chỉ là tin đồn.

Khả năng “nhìn thấu” nước Nga

Việc bố trí các cơ sở của hệ thống chiến lược NMD ở châu Âu chứa đựng những nguy hiểm như thế nào? Trạm ra-đa dự kiến xây dựng ở CH Séc có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ thống NMD toàn cầu của Mỹ bởi vì một trong những nhiệm vụ của hệ thống chiến lược NMD là phát hiện chính xác nhất và hiệu quả nhất những vụ phóng tên lửa đạn đạo của Nga, đặc biệt là các tên lửa cơ động kiểu “Topol – M”. Người Mỹ không thể làm được việc đó từ lãnh thổ của mình, nhưng nếu có một trạm ra-đa mạnh ở gần biên giới Nga thì, theo tính toán của các chuyên gia, nó có thể “nhìn thấu” lãnh thổ Nga tới tận dãy núi U-ran - tức là tên lửa của Nga sẽ dễ dàng bị phát hiện ngay khi xuất phát.

Một trạm ra-đa như vậy, khi được kết nối với hệ thống chiến lược NMD của Mỹ, sẽ có khả năng phát hiện những vụ phóng tên lửa của Nga và ngay lập tức truyền thông tin đó qua các hệ thống liên lạc vũ trụ tới trung tâm chỉ huy ở Mỹ. Trong điều kiện đó, Mỹ có thể gia tăng một cách rõ rệt khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo của Nga ngay khi nó được phóng đi. Điều đó sẽ phá vỡ cơ chế răn đe hạt nhân lẫn nhau, bởi vì khả năng đánh trả của Nga có thể bị vô hiệu hóa. Toàn bộ những điều kiện đó sẽ thúc đẩy Mỹ thực hiện đòn đánh đầu tiên và đây là nhân tố làm cho tình hình chiến lược mất ổn định nghiêm trọng.

Nga sẽ phản ứng như thế nào?

Tất nhiên, Nga cũng sẽ có những biện pháp tương xứng khác để chống trả. Quỹ đạo của tên lửa đạn đạo gồm ba hoặc bốn giai đoạn; điều cơ bản nhất là đánh chặn tên lửa ở giai đoạn đầu, khi đang lấy đà. Nhưng phía Nga có một loạt biện pháp đối phó. Trước hết, đó là rút ngắn thời gian lấy đà để tăng tốc độ: hiện nay, đối với tên lửa dùng nhiên liệu lỏng là 300m, tên lửa dùng nhiên liệu rắn là 200m, những tên lửa hiện đại hơn là khoảng 100 m. Đó là biện pháp ứng phó đầu tiên, ngành chế tạo tên lửa của Nga đang xử lý theo hướng đó. Biện pháp thứ hai là sử dụng tên lửa bay sát mặt đất, biện pháp thứ ba là các đầu đạn “khôn ngoan”.

Có thể, Nga sẽ triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa riêng để làm suy yếu khả năng về một cuộc tấn công bất ngờ vào lựclượng hạt nhân chiến lược của Nga. Tuy nhiên chi phí cao khủng khiếp nên quyết định này không hề dễ dàng.

Ngọc Hà