Sapa không xa lạ với du khách gần xa, nhưng thôn Tà Chải, xã Tả Phìn là địa chỉ còn khá mới mẻ với nhiều người. Tả Phìn nằm cách thị trấn Sapa khoảng 15km đường núi.

Đây là bản làng của cộng đồng người Dao đỏ với nền văn hoá mang đậm bản sắc dân tộc thông qua các lễ ăn thề, lễ mừng nhà mới và lễ cấp sắc...

Trở lại Sapa lần này, tôi chọn cho mình những giây phút thư giãn bằng việc khám phá thiên nhiên. Chẳng theo chương trình đi tour cụ thể của đoàn, tôi thuê xe ôm cùng một người bạn về Tả Phìn. Trên con đường trải nhựa, mất chừng 30 phút, chúng tôi đặt chân tới bản làng gần nhất của ng­ười Dao đỏ ở Sapa. Phong cảnh hoang sơ với những thửa ruộng bậc thang nằm giữa lưng chừng núi khiến chúng tôi không thể không ghi lại những bức hình. Tới Tả Phìn, chúng tôi bắt gặp ngay hình ảnh những phụ nữ Dao đỏ trong bản ngồi quây quần bên nhau. Trên tay mỗi người là những cuộn chỉ, tấm vải thêu đầy màu sắc. Không lúc nào tôi thấy họ ngừng việc, ngay cả khi chào hàng khách du lịch cũng vẫn cuộn chỉ, tấm vải trên tay. Có một điều thú vị là họ chào hàng khách du lịch bằng tiếng Anh rất giỏi. Nhiều người trong số họ biết nói tiếng Việt còn ít hơn tiếng Anh.

Qua câu chuyện với những người dân Tả Phìn, chúng tôi được biết, từ khi các đoàn khách du lịch tới Tả Phìn, đời sống của bản làng đã có nhiều thay đổi. Phụ nữ ở đây cũng đã biết mặc quần Tây theo kiểu người Kinh mỗi khi xuống phố. Thế nhưng, những bộ váy sặc sỡ sắc màu với đường chỉ thêu tay thì vẫn luôn được chưng diện vào dịp quan trọng. Thổ cẩm Tả Phìn có nhiều kiểu dáng rất bắt mắt. Từ những đồ dùng truyền thống của các thiếu nữ như­ những chiếc khăn quấn đầu, chiếc khăn cô dâu...Tới những sản phẩm du lịch như­ ba lô, túi khoác du lịch,ví đựng tiền với đủ màu sắc rực rỡ. Đó là những sản phẩm đư­ợc làm ra từ bàn tay vô cùng khéo léo của người phụ nữ. Những hình thêu cây cối, chim muông... đều đòi hỏi phải tốn rất nhiều công sức và thời gian. Đối với ngư­ời Dao, mỗi sản phẩm làm ra đư­ợc coi như­ đứa con tinh thần, qua đó nói lên tính cách của ngư­ời làm ra nó. Và giờ đây, với sự giúp đỡ của huyện Sapa, Tả Phìn đang dần trở thành làng thổ cẩm.

May mắn tôi và người bạn đồng hành được chứng kiến đám cưới của một người trong bản. Nhìn những bộ váy áo lộng lẫy, trên cổ các cô, các bà đeo đầy những vòng bạc, thân áo cài đủ các loại hạt, đầu quấn khăn màu đỏ (nét riêng của người Dao) mới thấy họ đã phải chuẩn bị kỹ lưỡng, kì công như thế nào. Đám cưới cũng là dịp để các chàng trai, cô gái có cơ hội tìm bạn cho mình.Thế nên có người mặc tới hai bộ váy áo chồng lên nhau có ý khoe rằng “Tôi là người chăm chỉ thêu may, một năm làm được tới hai bộ”. Điều khiến chúng tôi bất ngờ là tục lệ cổ trong lễ cưới truyền thống của người Dao đỏ đến nay vẫn chưa mất đi. Theo phong tục truyền thống, đến ngày cưới nhà trai mang sang nhà gái một con lợn 30 kg, 5 kg gà, 20 kg gạo và 25 lít rượu để lễ gia tiên. Lễ cho nhà gái gồm hai đùi lợn cho bố mẹ đẻ, hai đùi lợn cho ông bà nội, anh trai chị gái con dâu mỗi người 2 kg thịt lợn. Đối với những cô gái đẹp, bố mẹ đẻđược nhận lễ là 50 đồng bạc trắng, còn các cô gái có nhan sắc trung bình chỉ 30 đồng bạc trắng. Mỗi người đi đón dâu được nhà trai biếu 1,5 kg thịt lợn nên mỗi lễ cưới truyền thống người Dao Đỏ rất đông người đến dự. Theo phong tục, phụ nữ và đàn ông đứng độc lập theo từng nhóm quây quần xung quanh nơi diễn ra lễ cưới. Lễ cưới truyền thống cô dâu trùm kín khăn đỏ, đứng yên vị trí chính giữa gần 10 người phù dâu đi theo vây quanh bảo vệ. Khi đội lên đầu, các họa tiết của 5 lớp hoa văn sẽ phô ra ngoài, làm tăng thêm vẻ đẹp của chiếc khăn. Trang phục cô dâu Dao đỏ gọi là "Luy hâu”. Trên trang phục củathầy cúng có thêm tám cánh sao tượng trưng cho đầu ông Tam thanh, gọi chung là "Phàm sinh goong", được bài trí rất hài hòa và công phu. Trong đám cưới đội quân thổi kèn đánh trống từ ba đến năm người, gồm người già và trẻ nhỏ. Người thổi kèn đánh trống được trả công bằnghai đồng bạc trắng và 2,5 kg thịt lợn. Lễ cưới truyền thống Dao đỏ còn được gọi là lễ Rượu. Bắt đầu buổi lễ, nhà gái sẽ cử ra hai người mời rượu nhà trai theo lý (4 chén/ lần).Nhà trai vừa hát bài truyền thống cảm ơn nhà gái gả con gái và vất vả đường xa để đưa cô dâu về nhà chồng. Muốn xin dâu, nhà trai phải mời rượu những người họ hàng đi theo cô dâu làm vai trò “vệ sĩ”. Lễ cưới ngoài trời sẽ kết thúc khi phía nhà trai hoàn thành phần mời rượu. Trong lễ mời rượu, trẻ con cũng phải uống rượu mời theo lý. Xong mỗi màn mời rượu, hai bên lại cùng cầm mâm rượu cúi tạ lẫn nhau ba lần cảm ơn và để kết thúc hoặc tiếp tục màn rượu theo phong tục Dao. Trong lễ cưới truyền thống để cầu sự may mắn, hạnh phúc, người Dao đỏ treo một tấm vải hoa đỏ trước cửa, nơi chú rể rước cô dâu về. Để đuổi tà ma theo phong tục cưới truyền thống Dao đỏ, đêm tân hôn diễn ra ngoài nhà chính, sáng hôm sau mới đưa giường cưới vào phòng cưới.