Làng nghề Triều Khúc từ xưa đến nay vẫn được coi là một làng nghề đa ngành, nhưng nổi tiếng nhất vẫn là nghề dệt thổ cẩm. Trước đây nghề dệt thổ cẩm phát triển rất mạnh, nhưng ngày nay do những biến động của kinh tế thị trường, các hộ gia đình ở Triều Khúc đã chuyển sang dệt các mặt hàng công nghiệp hoặc làm nghề khác.

Từ đó nghề dệt thổ cẩm đang có nguy cơ bị mất đi nhưng vẫn có một người còn lưu giữ được nghề dệt thổ cẩm truyền thống đó là ông Đỗ Đình Được, một nghệ nhân dệt thổ cẩm nổi tiếng trong làng.

Con đường vào làng Triều Khúc hôm nay đã được bê tông hóa kiên cố, những dãy nhà cao tầng mọc lên san sát, đến đầu làng hỏi nhà cụ Được dệt thổ cẩm thì ai cũng biết bởi ông là một nghệ nhân dệt thổ cẩm nổi tiếng trong làng, có người trìu mến còn gọi ông là “vua” thổ cẩm, bởi ông là người duy nhất còn lưu giữ được nghề dệt thổ cẩm truyền thống.

Năm nay ông đã 74 tuổi, từng là giảng viên của trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội nhưng sau khi nghỉ hưu năm 1979, ông vẫn say mê nghiên cứu tìm ra những nét mới để dệt nên những tấm thổ cẩm có giá trị mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Mặc dù tuổi cao sức yếu nhưng khi nói chuyện về nghề dệt thổ cẩm là ông như khỏe ra.

Trước đây gia đình ông Được đã từng dệt những mặt hàng thổ cẩm để phục vụ cho các công trình nội thất của Trung ương như nhà khách Trung ương Đảng, Bộ Ngoại giao...

Ông Được cho biết: “Cái khác biệt lớn nhất trong sản phẩm thổ cẩm của ông so với thổ cẩm ở vùng cao đó chính là về bố cục trình bày và sự đa dạng trong cách thể hiện đồng thời người nghệ nhân phải biết kết hợp những nét độc đáo, hài hòa giữa con người và thiên nhiên.

Chính vì vậy khi dệt bằng máy công nghiệp thì các hoa văn trên từng sản phẩm rất khó dệt nhưng đối với nghề dệt thổ cẩm truyền thống thì đòi hỏi sự tỉ mỉ, cẩn thận trong từng chi tiết, những hoa văn họa tiết phải trực tiếp do chính bàn tay con người dệt nên”.

Chính vì lẽ đó các sản phẩm thổ cẩm của ông mang một nét đặc trưng riêng của người Hà Nội, đó chính là sự kết hợp giữa màu sắc và lối trang trí linh hoạt trên từng sản phẩm, nhờ vậy mà sản phẩm thổ cẩm của ông đã được tham gia triển lãm hội chợ ở các nước như Đức, Ba Lan, Nhật Bản...

Chúng tôi rất may mắn khi được ông giới thiệu và cho xem những mặt hàng thổ cẩm đã từng được đem đi triển lãm ở các nước trên thế giới, sau khi ông Được chỉ dẫn giải thích từng chi tiết hoa văn trên mỗi sản phẩm tôi cũng cảm nhận được những nét đẹp tinh túy, độc đáo mà những người xem nếu không có chút ít kiến thức về mỹ thuật thì cũng cũng không thể nhận ra được.

Sau khi các sản phẩm được đem đi triển lãm ở các nước đã có rất nhiều du khách tìm đến nhà ông để tìm mua sản phẩm dệt thổ cẩm nhưng những sản phẩm này ông không bán mà để lưu giữ như những kỷ vật vô giá sẽ truyền lại cho con cháu sau này.

Mới đây ông đã tặng Bảo tàng Lịch sử Việt Nam những công cụ và sản phẩm dệt bằng thổ cẩm để lưu giữ phục vụ cho Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Hiện HTX Triều Khúc đã chuyển sang dệt các mặt hàng công nghiệp và có khoảng 20 cơ sở sản xuất tư nhân, nhưng hiện tại các gia đình đã chuyển sang dệt bằng máy công nghiệp và dệt các mặt hàng nhu cầu thiết yếu của cuộc sống như dây đeo huân, huy chương, hay một số gia đình đã chuyển sang làm nghề nhựa hoặc cơ khí.

Trước những biến động của kinh tế thị trường cũng như sự đô thị hóa mạnh mẽ, nghề dệt thổ cẩm đang có nguy cơ bị mất đi ở các làng nghề Hà Nội nhưng với lòng say mê nghệ thuật và lòng yêu nghề ông Được vẫn luôn cố gắng lưu giữ những giá trị truyền thống mà ông cha đã để lại.

Về Triều Khúc hôm nay chúng ta không còn nghe thấy những tiếng khung cửi dệt vải nữa mà thay vào đó là những tiếng máy chạy rầm rầm suốt ngày đêm nhưng ở nơi đây vẫn có những con người còn lưu giữ, bảo tồn được những giá trị truyền thống của dân tộc.

Theo ANTĐ