Trong những ngày Tết và hội xuân của người H’Mông, chơi cầu và đánh quay là hai trò phổ biến. Cầu của người H’Mông có hai loại. Làm bằng đồng xu hoặc miếng đồng có lỗ cắm những lông gà, quấn vải thành quả bóng tròn nhỏ không có tua hoặc có tua, đựoc đánh bằng lòng bàn tay.

Hình thức chơi cầu có thể chơi đơn cặp hoặc đa cặp, chơi phe cùng giới hoặc khác giới tuỳ theo tính chất cuộc chơi. Có thể chơi tự do hoặc theo quy định ngăn cách hai bên bằng một khoảng ranh giới rộng chừng vài bước chân có hai vạch song song. Điểm khác biệt trong cách chơi so với môn cầu lông hiện nay là ở chỗ: Cầu không đánh qua đánh lại. Một phía phát cầu, còn phía kia bắt cầu. Nếu phía kia bắt được thì lại có quyền phát cầu. Vì vậy, người phát cầu phải tinh mắt, nhanh chân để đuổi theo quả cầu khi nó còn lơ lửng trên không. Nhiều khi phải ước đoán xem người phát về huớng nào để đón lõng phát được quả cầu. Các đấu thủ được dám đông cổ vũ và tỏ thái độ bình xét, làm cho cuộc chơi thêm sôi nổi, hứng thú.

Thông qua hình thức chơi cầu, hai bên bày tỏ tính cảm với nhau, thăm dò ý tứ. Cùng giới nếu không có thiện chí, người phát cầu tường phát xa hoặc chệch hướng, khiến người bắt cầu phải di chuyển liên tục, đến mỏi chân, vã mồ hôi. Đối với khác giới, khi người con trai có tình ý với người con gái thường phát cầu thăm dò. Nếu người bắt cầu ném lại thì như vậy “ cửa tình” đã mở. Trò chơi giữa hai người tiếp tục kèm theo những lời trao duyên.

Đánh quay cũng được người H’Mông yêu thích. Con quay được làm bằng gỗ tốt. Chặt một đoạn cây bằng bắp chân hoặc bắp tay, lấy một đầu dài chừng 25-30 cm, cắt bằng hoặc gọt tròn một đầu vát nhọn. Dây quấn quanh dài chừng hai sải tay. Hình thức chơi cũng tương tự như chơi cầu. Người chơi phải đảm bảo con quay của mình ở trong khoảng đất đã quy định và đấu thủ không được phép bước vào khu cấm.

Để tranh quyền đánh trước, hai phe phải cử người rất giỏi ra quay, quay bên nào “ tít” đậu lâu hơn thì bên đó có quyền chờ bên kia ra quay để đánh. Người đánh phải tính toán khoảng cách sao cho tầm đánh đủ mạnh,chính xác, làm văng quay của đối phương đi càng xa càng được đánh giá cao. Khi quay đối phương bị quật ngã thì quay của người đánh đảm bảo vẫn quay tít mới được coi là thắng cuộc. Nếu hai phe mỗi bên có 5 người thì vẫn thi đấu từng người một, mỗi lần đánh trúng đều được tính điểm. Phe được quyền đánh nếu 4 ngươì đã đánh trượt mà người thứ 5 đánh trượt nốt thì coi như thua một hiệp, phải ra quay cho phía kia đánh. Nếu người thứ 5 đánh trúng, thì mỗi lần đánh trúng cứu được một người đánh trượt của đội mình.

Trò đánh quay thể hiện sự khéo léo, mạnh mẽ của các chàng trai, các cô gái đứng xem theo dõi và có ý kết bạn, vì vậy trước những cuộc chơi các chàng trai đều là những tay chơi rất “ cừ”.

Báo Du Lịch