Ngày 9-7, nhiều NH đã nộp báo cáo về phương án kinh doanh phù hợp với mức LS huy động vốn bình quân trên 17,5%/năm. NH Nhà nước TP.HCM cho biết sẽ có biện pháp xử lý đối với những NH có mức LS cao, không đủ bù đắp chi phí kinh doanh.

16-17% là hợp lý

Sau khi NH Nhà nước yêu cầu giải trình phương án kinh doanh phù hợp với LS huy động cao, cuộc đua LS của các NH tại TP.HCM có dấu hiệu dừng lại. Từ cuối tuần qua đến nay chỉ có một NH thông báo tăng LS VND, nhưng cũng chỉ tối đa là 18,4%/năm. Một số NH có mức LS cao cũng đã giảm trở lại, tuy vẫn còn khá cao, như GiaDinhbank có LS 18,9%/năm ở kỳ hạn 3 tháng. Cũng có NH đưa ra mức LS tối đa 19-19,4%/năm như SCB, NamVietbank... nhưng ở các kỳ hạn dài từ 12-36 tháng. Thực tế ít khách hàng chọn gửi các kỳ hạn này.

Hầu hết NH đều cho rằng từ thực tế cho thấy có tăng LS thì lượng tiền gửi vào NH cũng không tăng, chủ yếu là chạy từ NH này sang NH khác. Ông Lý Xuân Hải, tổng giám đốc NH Á Châu, cho rằng nhiều NH thấy lượng tiền huy động sụt giảm do tiền từ NH này chạy sang NH khác nên đua nhau tăng LS. Các NH không muốn tăng LS nhưng vì áp lực từ NH bạn nên cũng phải tăng theo để giữ chân khách hàng. Theo ông Hải, trong điều kiện lạm phát hiện nay, mức LS huy động hợp lý là 16-17%/năm.

Nhiều NH cho biết việc có giảm LS hay không còn tùy thuộc vào mặt bằng chung, nghĩa là phải nghe ngóng động thái của các NH bạn, nếu không nguồn vốn sẽ chảy khỏi NH.

Phải kéo LS cho vay xuống

Giám đốc một NH thương mại cổ phần cho biết chỉ khi nào NH Nhà nước giảm tỉ lệ dự trữ bắt buộc xuống thì NH mới có thể tính toán lại LS cho vay. Tuy nhiên, trong điều kiện thắt chặt tiền tệ để kiềm chế lạm phát như hiện nay thì còn quá sớm để đặt vấn đề giảm dự trữ bắt buộc.

Để giúp hạ nhiệt cuộc đua LS, qua đó giảm LS cho vay, theo một quan chức NH Nhà nước, nơi này đã chủ trương tái cấp vốn cho các NH thương mại, hạn mức có thể lên đến cả ngàn tỉ đồng/NH với thời gian dài hơn, LS chỉ có 15%/năm. Tuy nhiên, hiện một số NH nhỏ lại chưa mặn mà tận dụng nguồn vốn này vì nhiều lý do mà vẫn chạy đua tăng LS huy động nên mặt bằng LS chưa thể hạ nhiệt. Nhưng khi NH Nhà nước buộc các NH có mức LS huy động bình quân cao phải giải trình phương án sử dụng vốn thì tình hình sẽ thay đổi, vấn đề thanh khoản của NH không còn là vấn đề nóng.

Nhiều NH cùng có nhận định nếu không có những cuộc đua LS từ một số NH thì mặt bằng LS huy động không quá cao như hiện nay. Vì vậy, nếu NH Nhà nước giúp tháo ngòi đua LS ở một số NH này sẽ tạo điều kiện cho các NH giảm LS huy động. Các NH này cũng cho rằng có thể so với lạm phát thì LS huy động chưa phải là thỏa đáng cho người gửi tiền. Nhưng với LS huy động này đã đẩy LS cho vay lên đến 21% thì ít doanh nghiệp nào có thể chịu đựng được. Nếu tiếp tục đẩy LS cho vay lên cao thì cuối cùng người tiêu dùng, trong đó có người gửi tiền, cũng phải gánh chịu.

Theo TS Lê Xuân Nghĩa - vụ trưởng Vụ Chiến lược (NH Nhà nước), vẫn có thể giảm LS cho vay nếu các NH biết tính toán. Như trường hợp của NH Đầu tư phát triển VN đã giảm nhẹ LS cho vay là do NH này có ưu thế huy động vốn giá rẻ, lại có giấy tờ có giá để có thể chiết khấu từ NH Nhà nước với LS chỉ có 15%/năm, từ đó giảm được LS cho vay. Theo ông Nghĩa, đây là những tín hiệu đầu tiên buộc các NH khác cũng phải tính toán lại LS huy động và cho vay.

Cũng theo ông Nghĩa, LS huy động thời gian tới sẽ giảm nhẹ, có thể chỉ còn 16-17%/năm. Ông Nghĩa đưa ra nhận định này trên cơ sở cho rằng nhiều khả năng giá tiêu dùng những tháng tới sẽ không còn tăng mạnh do hàng hóa đang ứ đọng, tín dụng từ tháng 7-2008 đã tăng rất chậm, tổng phương tiện thanh toán trong năm nay dự kiến chỉ bằng 1/4 năm ngoái. Khi đó, nếu không giảm LS cơ bản thì NH Nhà nước cũng sẽ tính toán nới dần dự trữ bắt buộc, qua đó tạo điều kiện cho các NH thương mại giảm LS cho vay.

Theo TTO